Wat is een microvezeldoek en hoe gebruik je hem?

Een microvezeldoek is een schoonmaakdoek van extreem fijne kunstvezels. Die vezels halen vuil los en houden het vast, waardoor je met weinig of zelfs zonder schoonmaakmiddel een schoon resultaat krijgt. Dat werkt alleen als je de doek goed gebruikt. Je moet weten hoe vochtig hij moet zijn, hoe je hem vouwt en welk type doek bij welke klus past. Dat lees je hieronder.

Wat is microvezel?

Microvezel is een synthetische vezel die dunner is dan 1 dtex. Dat wil zeggen dat tienduizend meter van die vezel minder dan een gram weegt. Ter vergelijking: een katoenvezel is 1,5 tot 2,5 dtex. Microvezel voor schoonmaakdoeken bestaat meestal uit polyester en polyamide. Bij doeken van Vikan en Greenspeed is dat 80% polyester en 20% polyamide.

Het bijzondere zit in hoe de vezel gemaakt wordt. Een dikkere moedervezel wordt in de fabriek gesplitst in een bundel wigvormige draadjes met scherpe randen. Daardoor zitten er veel meer vezels per vierkante centimeter dan in een katoenen doek, met heel kleine ruimtes ertussen. Die ruimtes werken als haarvaatjes.

Je komt microvezel ook tegen in kleding, dekbedden en handdoeken. Dat is hetzelfde soort materiaal, maar het is gemaakt om zacht te zijn en niet om vuil op te nemen. Een microvezel handdoek is dus geen schoonmaakdoek.

Hoe werkt een microvezeldoek?

Een microvezeldoek maakt vooral mechanisch schoon, niet chemisch. De scherpe randen van de fijne vezels schrapen vuil, vet en aanslag los. Daarna trekken de kleine ruimtes tussen de vezels het vuil en het vocht naar binnen. Daar blijft het zitten tot je de doek uitspoelt of wast. Gebruik je de doek droog, dan trekt hij stof aan door statische lading.

Daarom heb je met een microvezeldoek weinig schoonmaakmiddel nodig. Bij licht vuil, zoals stof, vingerafdrukken en spetters, is water vaak genoeg. Te veel middel werkt zelfs averechts. Het vult de ruimtes tussen de vezels, en dan smeert de doek meer dan hij opneemt. Bij vet of kalk heb je wel een middel nodig. Dat breng je dan zuinig aan met een sprayflacon.

Microvezel neemt ook bacteriën goed op. In laboratoriumtesten blijft na reiniging met een klamvochtige microvezeldoek minder dan één op de tienduizend bacteriën achter. Er zit wel een keerzijde aan. Wat de doek opneemt, kan hij ook weer afgeven op het volgende oppervlak. Daarom zijn vouwen, op tijd wisselen en werken met kleuren net zo belangrijk als de doek zelf.

Gebruik je een microvezeldoek nat of droog?

Meestal klamvochtig. Dat betekent: vochtig genoeg om vuil op te nemen, maar zo droog dat het oppervlak na één haal vrijwel direct droog is. Er blijven dan ruimtes tussen de vezels over om vuil in op te nemen. Een natte doek zit al vol water en laat strepen en plasjes achter.

• Klamvochtig is de standaard voor tafels, bureaus, deurklinken, kasten en sanitair. Greenspeed geeft als richtlijn een halve liter water voor vijftien doeken. Vikan adviseert om een doek te bevochtigen met ongeveer driekwart van zijn eigen gewicht aan water.
• Droog gebruik je voor licht stof op gladde oppervlakken en om na te poetsen, bijvoorbeeld op glas of rvs. Een droge doek neemt minder vuil op dan een klamvochtige en laat meer stof opwaaien. Voor echt afstoffen is klamvochtig dus beter.
• Nat werk je alleen als dat bij de klus hoort, zoals bij het inwassen van ramen of bij doeken met een speciale coating die nat gebruikt worden. Hoe je ramen streeploos krijgt met een natte en een droge doek, lees je in ramen streeploos wassen.

Zo vouw en gebruik je een microvezeldoek

Een doek die je als prop in je hand houdt, gebruik je maar voor een klein deel. De rest van de tijd verplaats je vuil. Werk daarom zo:

1. Vouw de doek dubbel, nog eens dubbel en dan nog een keer. Je hebt nu een handzaam pakje met aan beide kanten schone vlakken. Als je alle kanten gebruikt, zijn dat zestien werkvlakken.
2. Maak schoon met een vlak hand, in banen of in een S-beweging, zodat je niet steeds over dezelfde plek gaat.
3. Draai naar een schoon vlak zodra het vlak waarmee je werkt zichtbaar vuil is of niet meer opneemt.
4. Zijn alle vlakken gebruikt, pak dan een nieuwe doek. Spoel een gebruikte doek niet uit in je sop, want dan zit het vuil in je water.

Werk van schoon naar vuil en van hoog naar laag. Doe dus eerst de bureaus en daarna de prullenbakken, en eerst de wastafel en daarna het toilet.

Gebreid, geweven of non-woven

Microvezeldoeken verschillen vooral in hoe de vezels verwerkt zijn. Daardoor zijn ze geschikt voor andere klussen.

• Gebreid is het meest voorkomende type. Het is soepel en neemt veel vocht op. Het is de allrounder voor dagelijkse schoonmaak van tafels, kasten, sanitair en keukenbladen.
• Geweven doeken zijn vlakker en strakker. Je vindt ze onder meer als stevige doeken met een licht schurende structuur, voor hardnekkig vuil op harde oppervlakken.
• Non-woven is een vlies, niet gebreid of geweven. Je vindt het bij doeken voor eenmalig gebruik en bij doeken met een coating die je nat gebruikt en die zonder nadrogen streeploos werken.

Glasdoeken vallen op door hun gladde, pluisvrije oppervlak. Dat kan geweven zijn, maar ook gebreid en daarna geschoren. Daarnaast zijn er doeken met een reliëf of structuur, voor sterk vervuilde plekken zoals keukens en pantry’s, en grotere doeken voor vloeren. Je ziet al die types terug bij de microvezeldoeken. Wil je microvezel om je hand in plaats van in je hand, dan zijn er microvezelhandschoenen en -wanten.

Wat zegt het gewicht van een microvezeldoek?

Het gewicht van een microvezeldoek wordt opgegeven in gram per vierkante meter (g/m²). Het zegt iets over hoe dicht en dik de stof is. Als grove indeling:

• Rond de 200 g/m²: dunne doeken, vooral om te polijsten.
• Rond de 250 tot 310 g/m²: allround doeken voor de dagelijkse schoonmaak. Een goede professionele doek van 250 g/m² is daarvoor prima geschikt.
• Rond de 380 tot 400 g/m²: dikke doeken voor zwaar vuil en vloeren.

Zwaarder is niet automatisch beter. Een dikke doek neemt meer vocht op, maar is minder geschikt om streeploos te werken. Bij een glasdoek gaat het vooral om een glad, pluisvrij oppervlak en minder om het gewicht. Kies dus op de klus, niet op het getal. Let daarnaast op het aandeel microvezel. Sommige doeken met een schurende structuur of een handschoen zijn deels gemaakt van gewoon polyester of polypropyleen. Dat is geen nadeel, maar ze gedragen zich wel anders dan een doek van 100% microvezel.

Welke kleur microvezeldoek gebruik je waarvoor?

Met een vaste kleur per ruimte voorkom je dat een doek uit het toilet op het aanrecht belandt. Er is geen kleurcode die iedereen hanteert, want de indelingen verschillen per organisatie en leverancier. Een veelgebruikte indeling is:

• Rood: toilet en urinoir.
• Geel: overig sanitair, zoals wastafels, kranen, spiegels en tegels.
• Blauw: interieur, zoals bureaus, tafels, kasten en deuren.
• Groen: keuken en pantry.

Sommige bedrijven gebruiken geel voor de keuken of groen voor vloeren. Welke indeling je kiest, maakt minder uit dan dat iedereen dezelfde aanhoudt. Hang het schema zichtbaar op in de werkkast en houd de kleuren ook in de was apart. Werk je met voedsel, leg de kleurcode dan vast in je HACCP-schoonmaakplan. Lees daarover meer in de HACCP-regels in de keuken, of bekijk de materialen voor HACCP.

Wanneer kies je een andere doek?

Microvezel is niet voor elke klus de beste keuze:

• Heel nat werk en sop. Een viscose sopdoek neemt veel water op en is goedkoop genoeg om vaak te vervangen.
• Eenmalig, erg vuil werk, zoals olie in een werkplaats. Dan is een doek die je daarna weggooit handiger dan een doek die je moet wassen. Gebruik poetsdoeken of wegwerpdoeken.
• Plekken waar je doeken niet kunt wassen, of waar je besmetting beslist niet mee wilt nemen. Daarvoor bestaan microvezeldoeken voor eenmalig gebruik.
• Vloeren. Die doe je sneller met een mop dan met een doek. Kijk bij dweilen en stofwissen.

Hoe was je een microvezeldoek?

Hoe lang een microvezeldoek meegaat, hangt vooral af van hoe je hem wast. Het belangrijkste in het kort: geen wasverzachter en geen bleekmiddel, niet samen met katoen, en in de droger op een lage temperatuur. Alles over temperatuur, wasmiddel en drogen lees je in microvezeldoeken wassen.

Veelgestelde vragen

Waarvoor gebruik je microvezeldoekjes?

Voor bijna alle harde oppervlakken: bureaus, tafels, kasten, deurklinken, sanitair, keukenbladen, glas en rvs. Voor heel natte klussen en eenmalig erg vuil werk zijn sopdoeken of wegwerpdoeken handiger.

Heb je schoonmaakmiddel nodig bij een microvezeldoek?

Bij licht vuil niet, dan is water genoeg. Bij vet, kalk of als je moet desinfecteren wel, maar dan in een lage dosering.

Hoe lang gaat een microvezeldoek mee?

Dat verschilt per doek. Fabrikanten geven voor professionele doeken een minimum van 300 tot 600 wasbeurten op, en sommige doeken halen er meer. Als je een doek elke dag wast, gaat hij daarmee ongeveer anderhalf tot drieënhalf jaar mee, tenminste als je hem goed wast.

Bekijk alle schoonmaakdoeken, van microvezel tot sopdoeken en wegwerpdoeken.